Kinh tế Trung Quốc vay để trả nợ?

0
22
kinh tế trung quốc vay
Người mua nhà Trung Quốc tại một buổi giới thiệu ở Hồ Bắc, Trung Quốc. (STR/AFP/Getty Images)

Kinh tế Trung Quốc vay để trả nợ, điều mà nhiều chuyên gia quan sát đang dần có thể khẳng định trong bối cảnh bong bóng nợ của các doanh nghiệp nước này sắp nổ tung.

Tất nhiên cho đến giờ vụ nổ đó chưa xảy ra, nhưng chúng ta dần sắp được chiêm ngưỡng chúng, Bloomberg dẫn một báo cáo mới đây của công ty môi giới chứng khoán Hua Chuang.

Bài viết của Bloomberg đã tiết lộ một thực tế gây sốc: Các doanh nghiệp Trung Quốc đang phát hành trái phiếu với tỷ lệ tới 45% nhằm trả lãi những khoản nợ chồng chất.

Ước tính số nợ đó có thể lên tới 1,2 nghìn tỷ USD.

“Một trong những lý do tín dụng tăng trưởng là bởi vì họ sử dụng chính các khoản nợ của mình để trả lãi suất cho đống nợ hiện có. Họ dùng dịch vụ tín dụng cá nhân mở rộng nhằm đạt được nhu cầu thực chất là trả lãi suất các khoản nợ tồn đọng”, tác giả bài viết “The Next Economic Disaster” Richard Vague bình luận.

Hiện tượng này gọi là “Ponzi finance”, lược dịch “tài chính Ponzi”, đặt tên theo một người Mỹ gốc Italy tên là Charles Ponzi. Nhân vật này tạo dựng một dự án nhập khẩu tem giá rẻ từ Italy và bán lại với giá cao hơn ở Mỹ. Tuy nhiên doanh nhân Charles Ponzi lại vay tiền từ các nhà đầu tư vào dự án trên để trả lãi các khoản nợ mà ông vay của các nhà đầu tư trong những dự án trước đó. Bernie Madoff là một ví dụ gần nhất.

kinh tế trung quốc vay
Biểu đồ cho thấy doanh nghiệp Trung Quốc phát hành trái phiếu chỉ để trả nợ. (Bloomberg)

Vấn đề của những dự án mà ông Ponzi quản lý ở đây là: Chúng không hề vận hành trên thực tế, nghĩa là đầu tư trên danh nghĩa mà không thu lợi.

Thông thường các công ty sẽ vay vốn để đầu tư vào những dự án vận hành thực sự gồm khâu nghiên cứu phát triển, hoạt động kinh doanh, trả tiền cho nhân sự…để tạo ra lợi nhuận và trả lãi các khoản vay trên.

Tuy nhiên vay tiền để trả lãi các khoản nợ trước không nhằm mục tiêu “sản xuất” và thường chỉ là biện pháp cuối cùng trước khi doanh nghiệp phá sản.

Như vậy các doanh nghiệp Trung Quốc trước đó từng vay mượn quá nhiều và rõ ràng không sử dụng hiệu quả nguồn tiền đó. Nếu họ sử dụng khôn ngoan nguồn vốn vay trên, họ sẽ có khả năng tự trang trải lãi suất và nợ nần mà không cần phải huy động thêm dòng tiền khác.

Tập đoàn tư vấn tài chính Macquarie mới đây phát hiện rằng hơn 20% các doanh nghiệp Trung Quốc mà họ phân tích không thể trang trải lãi vay từ doanh thu các hoạt động kinh doanh của họ.

Tổng nợ của các doanh nghiệp Trung Quốc bao gồm nợ và trái phiếu ngân hàng, cũng như các khoản vay từ ngân hàng ngầm, chiếm khoảng 125% GDP-10 nghìn tỷ USD, theo McKinsey.

“Nếu nhớ lại Thế vận hội Olympics Bắc Kinh năm 2008, Trung Quốc hiển thị trước mắt công chúng như là một nền kinh tế tăng trưởng thần kỳ. Hai kỳ Olympics sau đó, Trung Quốc được biết đến như một nhân vật trong câu chuyện về nợ nần, không còn là thần kỳ tăng trưởng”, tác giả cuốn “Red Capitalism” Fraser Howie bình luận.

Khi các ngân hàng từ chối khoản cấp vốn Ponzi cuối cùng này, những doanh nghiệp sẽ chịu chung số phận với Charles Ponzi hay Bernie Madoff: Không thể trả nợ.

Chỉ 3 năm trước đây, thuật ngữ “không thể trả nợ” chưa từng được nghe ở Trung Quốc, tuy nhiên năm nay đã có tới 6 doanh nghiệp không thể trả nợ.

“Khi ở Trung Quốc vào cuối những năm 1990, bảo lãnh trái phiếu ở đây diễn ra thuận tiện vì mọi người cho rằng không thể có rủi ro không trả được nợ, chính phủ sẽ bảo trợ cho doanh nghiệp”, ông Howie nói.

“Liệu họ có cho phép tồn tại những khoản nợ không thể trả hay không? Cần phải xem liệu họ có cho phép thị trường vận hành hay không?” nhà kinh tế trưởng Diana Choyleva tại Lombard Street Research nói.

Khi tính đến khối lượng quá lớn dòng tiền từ tài chính Ponzi, câu trả lời có thể là không, ít nhất trong thời gian hiện tại.

“Một trong số những mối hiểm họa khi bạn ở trong giai đoạn bùng nổ tín dụng như thế này là: Bạn sợ phải tiếp tục theo xu hướng đó. Nếu cứ dấn thân vào vòng xoáy này, bạn sẽ rơi vào một vấn đề tồi tệ hơn nữa trước khi hoàn toàn dừng lại”, ông Adair Turner, cựu Cục trưởng cục Dịch vụ Tài chính Anh quốc, đồng thời là tác giả cuốn “Between Debt and the Devil” (lược dịch: giữa nợ nần và sự tồi tệ) cảnh báo.

“Nhưng bạn sợ phải dừng lại bởi vì vào lúc bạn thực sự dừng, bạn sắp phải gánh khoản tiền cần chi cho hàng loạt nhân viên thất nghiệp và những xưởng dư thừa công suất”.

Biên dịch từ Epoch Times

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY

*