Chất lượng xây dựng Trung Quốc, hãy thận trọng

0
621
chất lượng xây dựng trung quốc
Chất lượng xây dựng của Trung Quốc nổi tiếng cẩu thả và kém an toàn, trên thực tế có không biết bao nạn nhân vô tội thiệt mạng vì những công trình kém tiêu chuẩn ở nước này.

Chất lượng xây dựng Trung Quốc là điều mà mọi người nên thận trọng bởi rất nhiều hồ sơ tồi tệ ở nước này, một bài báo mới đây đăng tải trên New York Times cảnh báo.

Có quá nhiều công trình tại Trung Quốc, bởi người Trung Quốc, đang cho thấy chất lượng xây dựng ở đây khiến người ta bất an như thế nào. Nhiều tòa nhà “mỏng manh như nhà giấy”, vừa xây xong đã sập, làm chết rất nhiều nạn nhân.

Có thể nêu ví dụ xảy ra mới đây như tòa nhà hai tầng đang được sửa sang lại ở tỉnh Hà Nam bỗng dưng bị sập vào 30/10, cướp đi mạng sống của 17 người.

Một xưởng may giày tại Ôn Lĩnh, Chiết Giang bị sập vào 4/7 khiến 14 người thiệt mạng. Ba tòa nhà liên tiếp sập tại Quý Châu giết chết tổng cộng 20 nạn nhân hồi Tháng Sáu, rất nhiều người bị thương nặng.

Những siêu dự án khác về cả số vốn đầu tư và quy mô xây dựng, cũng không miễn nhiễm khỏi chất lượng tồi tệ giờ đã mang tính cố hữu trong ngành xây dựng Trung Quốc. Từ năm 2007 đến 2012, 37 cây cầu ở nước này được thống kê đã bị sập, gây ra cái chết của 182 nạn nhân.

chất lượng xây dựng trung quốc
Một xưởng may giày tại Ôn Lĩnh, Chiết Giang bị sập vào 4/7 khiến 14 người thiệt mạng. Ba tòa nhà liên tiếp sập tại Quý Châu giết chết tổng cộng 20 nạn nhân hồi Tháng Sáu, rất nhiều người bị thương nặng.

Những thảm họa đó đã và đang được ẩn dấu dưới nhiều cái tít giật gân thu hút sự chú ý vào tăng trưởng kinh tế thần kỳ của Trung Quốc. Chúng là kết quả của niềm đam mê đối với những siêu dự án do chính phủ vẽ ra, kết hợp với khâu hoạch định cẩu thả, chìm trong tham nhũng tràn lan và tệ quan liêu trong quản lý, áp dụng quy chế về tiêu chuẩn an toàn xây dựng.

Khi vốn từ Trung Quốc đổ ra nước ngoài, những vấn nạn “ẩu” như trên có nguy cơ cũng được xuất khẩu kèm theo. Những gì đã và đang xảy ra tại Trung Quốc là điều mà chính phủ cũng như doanh nghiệp các nước khác nên hết sức để tâm.

Các công ty xây dựng Trung Quốc có thể đưa ra mức giá hấp dẫn cho những dự án cơ sở hạ tầng, tuy nhiên nếu họ nhận thầu xây dựng, đồng nghĩa với việc mối hiểm họa khôn lường đang rình rập xunh quanh những công trình đó, đối với một số người dân nước đó.

Một đội ngũ các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc đang tỏa ra khắp nơi trên thế giới hòng mong giành được hợp đồng về những siêu dự án. Tại Sudan, một công ty Trung Quốc đã kiếm được hợp đồng xây một con đập khổng lồ. Ở Ecuador, ngoài dự án xây đập ra, các doanh nghiệp Trung Quốc còn đang xây dựng một nhà máy lọc dầu. Các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang xây cầu ở Campuchia, Bangladesh và Kenya.

Việc xây dựng và quản lý các nhà máy điện hạt nhân ở nước ngoài đặc biệt là vấn đề gây tranh cãi. Hồi Tháng Mười năm nay, chủ tịch Tập Cận Bình và chính phủ Anh quốc đã ký kết thỏa thuận để dọn đường cho Trung Quốc xây dựng ít nhất 2 nhà máy điện hạt nhân ở Anh.

Trong khi đó tại Trung Quốc, các dự án điện hạt nhân lại là vấn đề gây tranh cãi gay gắt, với nhiều chuyên gia và quan sát viên cho rằng Trung Quốc không bao giờ coi trọng đầy đủ các tiêu chuẩn an toàn. Chuyên gia Hà Tác Thu trong lĩnh vực hạt nhân và là Đảng viên Cộng sản trung thành tại Trung Quốc cũng đã bày tỏ sự lo ngại và không hài lòng với những tiêu chuẩn an toàn theo quy định ở nước mình. Ông Hà mô tả tham vọng về các dự án hạt nhân của chính quyền Trung Quốc là “điên rồ”. Dựa trên tất cả những gì chúng ta biết về thực tế xây dựng và giám sát thi công tại Trung Quốc, nguy cơ xảy ra tai nạn tại nhà máy điện hạt nhân do nước này xây lên chỉ là vấn đề về thời gian.

Cũng không có cách nào để kỳ vọng vào việc nâng cao chất lượng xây dựng và tiêu chuẩn an toàn ở những dự án mà người Trung Quốc đang thi công ở nước ngoài. Có một ví dụ dễ thấy trên thực tế là hầu hết các dự án nước ngoài tại Trung Quốc đều sẽ do các doanh nghiệp nhà nước tại quốc gia này đảm nhận. Phần lớn công nhân cũng đều là lao động rẻ mạt của Trung Quốc và quản lý cấp cao đa phần đều do chính phủ nước này chỉ định, thậm chí có thể là quan chức chính phủ.

Không phải không ai biết về hiện thực này. Bộ Giao thông Việt Nam từng công khai lên án một doanh nghiệp Trung Quốc là đối tượng chịu trách nhiệm cho một loạt tai nạn tại nơi thi công tuyến đường sắt ở Hà Nội. Ngân hàng Thế giới đã cho vào sổ đen ít nhất 12 công ty Trung Quốc với lý do quá tham nhũng và làm ẩu, để ngăn chặn những doanh nghiệp này tham gia các dự án do ngân hàng tài trợ.

Thực chất tham nhũng đã quá tràn lan trong giới lãnh đạo các công ty ở Trung Quốc. Có thể nêu ví dụ điển hình ở Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Hoa, hiện cấp vốn cho nhà máy lọc dầu ở Ecuador. Mấy năm qua, một số lượng lớn các quan chức của tập đoàn này, trong đó có cả chủ tịch và kế toán trưởng, đang bị điều tra và bắt giữ vì tham nhũng.

Mặc dù các tai nạn liên quan đến thói quan làm ẩu trong thi công không mấy hiếm hoi tại các nước khác, nhưng Trung Quốc đặc biệt nổi bật vì hàng loạt sự cố giống nhau cứ liên tục lặp lại. Rất nhiều nạn nhân cứ thế bỏ mạng và họ thiệt mạng vì cùng vô vàn nguyên nhân khác nhau.

Khi xảy ra thảm họa, chính phủ Trung Quốc sẽ lập tức triển khai cái gọi là chiến dịch khẩn cấp, tổ chức cứu hộ, yêu cầu có lời giải thích, tuy nhiên xét trên mọi phương diện, động thái đó cho thấy sự thiếu chuyên nghiệp cố hữu không tài nào khắc phục được.

Trong thảm họa nổ hóa chất Thiên Tân, đội lính cứu hỏa đã không biết làm sao để xử lý ngọn lửa dữ dội khác thường gây ra bởi hóa chất. Và trong 10 giờ đầu tiên sau vụ nổ đầu tiên, kênh truyền hình nổi tiếng nhất nước này vẫn diễn bản opera quen thuộc, trong đó đặc trưng bởi con số thương vong đã được tỉa tót.

Chính quyền Trung Quốc không hề rút ra kinh nghiệm gì từ hàng loạt tai nạn liên tiếp xảy ra. Điều duy nhất họ chú tâm vào là kiểm duyệt thông tin: Che giấu sự thật, cấm truyền thông đưa tin xác thực và nhanh chóng đóng lại toàn bộ các tài khoản trên truyền thông xã hội bị cho là lan truyền “tin đồn”. Những chỉ thị từ chính quyền luôn được tán dương là “sáng suốt” và gia đình các nạn nhân luôn được báo chí nhà nước mô tả rằng “đã ổn định về mặt tinh thần”. Mỗi thảm họa hóa ra lại trở thành dịp để chính quyền Trung Quốc tự khen thưởng nhau. Trong khi đó, quá nhiều bài học xương máu lại không được đoái hoài và những đối tượng chịu trách nhiệm vẫn nhởn nhơ như không có chuyện gì xảy ra.

Đối với nhiều lãnh đạo ở nước khác, việc Trung Quốc phát triển hoạt động của các tập đoàn trên phạm vi toàn cầu đồng nghĩa với cơ hội tăng thu nhập. Chính phủ Trung Quỗ đã và đang tăng cường đầu tư ở hải ngoại, tuy nhiên toàn bộ số lợi nhuận thu được, có thể khẳng định rằng đa phần rơi vào túi quan chức cùng người thân thích của họ. Hiếm khi có được bản kiểm toán trung thực về những dự án này, vốn hầu như không đem lại lợi ích cho nhân dân Trung Quốc.

Người dân Trung Quốc đã phải trả cái giá đắt nhất cho hệ thống tồi tệ này. Và hiện nay hệ thống đó đang được xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới dưới những dự án và lề lối quản lý xây dựng “kiểu Trung Quốc”. Có ai ước tính được cái giá mà thế giới đang sắp phải trả?

Bài viết của Mộ Dung Tuyết. Mộ Dung Tuyết là tác giả cuốn sách nổi tiếng xuất bản bằng tiếng Anh tựa đề “Dancing through red dust”. Bài báo được NY Times dịch ra từ nguyên tác tiếng Hoa.

Biên dịch từ NY Times, NTDTV
Facebook Comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

*