Bắc Triều Tiên đen tối qua câu chuyện của một người đào thoát

0
487
Lee Hyeon-seo 33 tuổi đến Hàn Quốc vào năm 2008. Ảnh chụp lúc cô đang phát biểu tại một cuộc phỏng vấn với Reuters ở Seoul, ngày 29/5/2013. REUTERS/Kim Hong-Ji/Files
Lee Hyeon-seo 33 tuổi đến Hàn Quốc vào năm 2008. Ảnh chụp lúc cô đang phát biểu tại một cuộc phỏng vấn với Reuters ở Seoul, ngày 29/5/2013. REUTERS/Kim Hong-Ji/Files

Hyeonseo Lee khi còn là học sinh phổ thông tại Bắc Triều Tiên đã bị buộc phải chứng kiến những cuộc hành quyết, vu khống bạn bè và đào đường hầm tránh bom nguyên tử.

Tuy nhiên, từ thời ấu thơ cho đến lúc trưởng thành, Lee và các bạn cùng lớp luôn được nhồi nhét một tư tưởng rằng họ đang sống tại “quốc gia tuyệt vời nhất trên trái đất” dưới sự cai trị của vị lãnh đạo nhân từ như Chúa Trời mà tất cả đều kính yêu như trẻ em yêu quý ông già Noel.

Mãi cho tới khi rời Bắc Triều Tiên vào năm 17 tuổi, Lee mới bắt đầu nhận ra toàn bộ những điều khủng khiếp về chính quyền nước mình, với chiến dịch tuyên truyền đối với mọi người dân như cô ngay từ lúc chào đời.

Trong một hồi ức xuất bản tại London hôm 2/7, Lee đã tiết lộ về cuộc sống thường nhật khác thường với sự thật tàn khốc trên đất nước bị phong tỏa nghiêm ngặt nhất thế giới.

“Rời khỏi Bắc Triều Tiên không giống như ra khỏi bất kỳ một quốc gia nào. Nó tương tự như đang đi khỏi một thế giới khác”, cô viết trong hồi ký tiêu đề “Cô gái với 7 cái tên”, “gần 70 năm kể từ khi thành lập, Bắc Triều Tiên vẫn mãi bế quan tỏa cảng và hà khắc như thế”.

Lee hiện giờ đang sống tại Hàn Quốc và là một nhà hoạt động vì nhân quyền. Cô sinh ra ở Hyesan giáp biên giới Trung Quốc, quan hệ họ hàng gần với một số công dân dư giả nơi đây, trong đó có “Ông bác Thuốc phiện” chuyên buôn lậu heroin từ Bắc Triều Tiên sang Trung Quốc.

Mọi gia đình Bắc Triều Tiên đều phải treo ảnh chân dung hai lãnh tụ sáng lập đất nước được tôn sùng là Kim II-sung và con trai Kim Jong-il. Gia đình nào không chăm chút cho bức hình hay quên lau rửa sạch sẽ chúng sẽ phải chịu hình phạt vì tội bất kính.

Mỗi khi ăn Lee còn phải nói lời biết ơn “Lãnh tụ tôn kính Kim II-sung” vì đã cấp cho cô đồ ăn trước khi cầm đũa.

Gia đình cô có vai vế trong xã hội với người cha làm trong quân đội, điều đó nghĩa là họ sẽ không bao giờ thiếu thốn cái ăn cái mặc. Tuy nhiên sự tàn bạo và nỗi lo sợ vẫn luôn bao trùm khắp Bắc Triều Tiên.

Chỉ cần đôi chút được cho là bất trung về chính trị cũng đủ để khiến cả một gia đình gồm ông bà, cha mẹ và con cái biến mất. “Cả gia đình sẽ bị tống lên xe tải vào ban đêm rồi biến mất không để lại vết tích. Nhà của họ sẽ bị niêm phong”, cô nói.

Khi Lee đến độ tuổi vị thành niên, thế giới của cô đảo lộn khi người cha bị cảnh sát mật bắt giữ. Ông bị tống vào bệnh viện với những vết thương bầm dập toàn thân rồi tử vong ngay sau đó. Đến giờ nguyên nhân vụ việc vẫn chưa được sáng tỏ.

Lee kể lại, một trong những yếu tố gây thảm họa tại Bắc Triều Tiên là mọi người đều sống khép kín và chỉ một lỗi nhỏ cũng đủ để mất mạng.

“Ở Bắc Triều Tiên hiếm khi người lạ được giúp đỡ. Bạn sẽ gặp nguy hiểm nếu giúp người khác”, cô viết, “nhà nước có rất nhiều người chuyên chỉ điểm và tố cáo”.

Hành quyết ngay ở nơi công cộng được chính quyền Bình Nhưỡng sử dụng nhằm thị uy để buộc mọi người răm rắp tuân lệnh.

Lần đầu tiên Lee chứng kiến cảnh tượng hành quyết là lúc cô 7 tuổi. Sau khi Kim II-sung qua đời vào năm 1994, có rất nhiều người bị hành quyết chỉ vì đã không bày tỏ đủ niềm tiếc thương đối với lãnh tụ quá cố, Lee kể lại.

Nạn đói cướp đi cả triệu sinh mạng

Vào giữa thập niên 90 thế kỷ trước, nạn đói khủng khiếp đã hoành hành khắp Bắc Triều Tiên khiến ước tính 1 triệu người bỏ mạng.

Khái niệm lờ mờ đầu tiên về thảm họa này đến với Lee khi cô được mẹ cho xem lá thư của chị gái đồng nghiệp của bà đến từ tỉnh lân cận.

“Khi em đọc được bức thư này, 5 người nhà chúng ta đã không còn trên thế gian nữa”, một đoạn trong bức thư cho biết gia đình họ đang nằm trên sàn nhà chờ chết vì hàng tuần liên tục không có gì để ăn.

Lúc đó Lee, cô gái vẫn luôn tin rằng mình đang sống tại một đất nước thịnh vượng nhất thế giới, đã vô cùng bất ngờ. Vài ngày sau cô tình cờ nhìn thấy một người mẹ trẻ chỉ còn da bọc xương đang nằm trên phố với đứa con trên tay. Người phụ nữ đang hấp hối nhưng không ai dừng lại để cứu giúp.

Thành phố bắt đầu tràn ngập người ăn xin và trẻ lang thang, còn con sông ven đô chất đầy thi thể. “Khắp thành phố bốc mùi thi thể đang phân hủy”, Lee kể lại khi phát biểu ở một sự kiện giới thiệu sách tại Asia House ở London.

Trong cuốn hồi ký của mình, cô miêu tả lần đi trên con tàu xuyên qua một “cảnh tượng như địa ngục” khi tới thăm một người họ hàng. Lúc đó Lee nhìn thấy nhiều người vật vờ ở vùng nông thôn “như những xác sống”. Theo cuốn hồi ký, tại thành phố Hamhung, người dân “bị ảo giác vì đói” và “chết đói ngay trên đường phố”.

Chính quyền quy kết nạn đói là do cấm vận Hoa Kỳ, tuy nhiên sau đó Lee biết được rằng nguyên nhân chính là bởi sự sụp đổ của Liên Xô, khối từng viện trợ lương thực và nhiên liệu trong thời gian dài cho Bắc Triều Tiên.

Cúp điện xảy ra ngày một thường xuyên và đêm đêm Lee đều nhìn sang phía bên kia sông, ngắm những ánh đèn lấp lánh phát sáng từ phía Trung Quốc rồi tự hỏi bản thân về sự tương phản giữa cảnh tượng đó với bóng tối đen kịt đang bủa vây xung quanh cô.

Điều lôi cuốn cô nhiều nhất thuở ấu thơ là chương trình truyền hình qua vệ tinh của Trung Quốc mà cô lén xem.

Một buổi đêm mùa đông năm 1997, được người lính gác tốt bụng giúp đỡ, Lee đã trốn khỏi nhà và vượt qua đoạn hẹp của con sông băng giá gần đó. Lần đào thoát này diễn ra chỉ đơn giản là bởi cô muốn xem Trung Quốc như thế nào.

Khi mẹ Lee biết được con gái mình đang trú ngụ tại nhà họ hàng xa ở Trung Quốc, câu đầu tiên bà dặn dò cô qua điện thoại là “đừng quay lại con nhé”.

Liên tục đổi tên để giữ tính mạng

Tuy nhiên Trung Quốc cũng không phải là nơi an toàn. Lee sống ở đó trong nỗi lo sợ sẽ bị phát hiện và trục xuất về Bắc Triều Tiên, nơi cô sẽ phải ngồi tù hoặc thậm chí mất mạng.

Để sống sót, cô đã phải đổi tên nhiều lần, và đó chính là tiêu đề của cuốn hồi ký.

Tại Trung Quốc, Lee nhiều lần rơi vào hoàn cảnh tưởng chừng như không thể cứu vãn: Thoát trong gang tấc một cuộc hôn nhân bị sắp đặt, tý nữa phải phục vụ tại một nhà thổ, bị một nhóm tội phạm bắt cóc nhưng sau đó được cảnh sát phát hiện, thẩm vấn.

Lee đã cố gắng thuyết phục các viên cảnh sát rằng mình là người Trung Quốc. Cũng may cô nói thạo tiếng Trung và lanh trí nên đã thoát nạn.

Sau nhiều năm trốn chạy, cuối cùng Lee đã tới được Hàn Quốc, nơi người Bắc Triều Tiên có thể bình yên tị nạn. Tuy nhiên nỗi nhớ gia đình luôn đau đáu trong tim cô.

Sau đó cô đã dũng cảm quay trở lại biên giới giáp Bắc Triều Tiên để giải cứu mẹ và em trai, dẫn họ đi qua đoạn đường 2.000 dặm trải dài từ Trung Quốc tới Lào rồi mới đến Hàn Quốc. Đó là một cuộc hành trình với vô vàn hiểm nguy rình rập liên miên.

Kể từ khi định cư tại Hàn Quốc, Lee đã trở thành nhân viên tình nguyện tại một tổ chức đấu tranh vì nhân quyền và các vấn đề tị nạn cho người Bắc Triều Tiên, chuyên báo cáo lên Liên Hợp quốc và Ủy ban Nhân quyền Hoa Kỳ.

Danh tính Lee sử dụng hiện nay không phải là tên khai sinh của cô, hay bất kỳ cái tên nào mà cô từng buộc phải sử dụng.

“Tôi đã tự đặt tên cho mình, khi với tới tự do”, cô viết, “Hyeon có nghĩa là bình minh. Seo nghĩa là may mắn. Tôi chọn cái tên đó với mong muốn được sống trong ánh sáng cùng sự ấm áp, và sẽ không bao giờ phải quay lại bóng tối”.

Biên dịch từ Reuters
Facebook Comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

*